Αλόη

Η αλόη σχηματίζει ροζέτα από παχιά, οδοντωτά φύλλα που αποθηκεύουν νερό. Προέρχεται από θερμές, ξηρές περιοχές και στην Ελλάδα ζει άνετα σε γλάστρα στο παράθυρο, στο μπαλκόνι ή σε προστατευμένη αυλή, αρκεί να έχει πολύ φως και να μη μένει βρεγμένη. Είναι από τα πιο ανθεκτικά φυτά για αρχάριους, με έναν μόνο πραγματικό εχθρό, το υπερβολικό νερό.

Θέση και φως

Δώσε της το φωτεινότερο σημείο που διαθέτεις. Οι πηγές την περιγράφουν ως φυτό πλήρους ήλιου ή ημισκιάς, δηλαδή από έξι ώρες άμεσο ήλιο έως δύο με έξι ώρες. Σε εσωτερικό χώρο αυτό σημαίνει νότιο ή δυτικό παράθυρο. Αν την πάρεις από σκοτεινό δωμάτιο και τη βγάλεις απότομα στον καλοκαιρινό ήλιο, τα φύλλα καίγονται. Συνήθισέ τη σταδιακά σε μία με δύο εβδομάδες. Λεπτά, ξαπλωμένα φύλλα και μεγάλες αποστάσεις ανάμεσα στα νέα φύλλα σημαίνουν ότι δεν βλέπει αρκετό φως. Μια ελαφριά κοκκινωπή απόχρωση μετά από πολύ ήλιο είναι φυσιολογική αντίδραση και όχι ασθένεια.

Καλλιεργείται ως πολυετές εξωτερικού χώρου μόνο σε περιοχές χωρίς παγετό. Στα περισσότερα ελληνικά μπαλκόνια περνά το καλοκαίρι έξω και χρειάζεται προστασία ή μεταφορά μέσα όταν οι θερμοκρασίες πέφτουν κοντά στο μηδέν. Ο συνδυασμός κρύου και βροχής τον χειμώνα είναι πιο επικίνδυνος από το ίδιο το κρύο.

Πότισμα

Πότισε καλά, ώστε να βραχεί όλη η μπάλα των ριζών, και μετά περίμενε να στεγνώσει εντελώς το χώμα πριν επαναλάβεις. Αυτό είναι η βασική οδηγία της NC State Extension και το μόνο που πραγματικά έχει σημασία. Το καλοκαίρι σε μικρή γλάστρα αυτό μπορεί να σημαίνει κάθε μία με δύο εβδομάδες, τον χειμώνα μία φορά τον μήνα ή και αραιότερα. Έλεγξε με το δάχτυλο σε βάθος δύο με τρία εκατοστά και όχι μόνο την επιφάνεια.

Μικρές, συχνές ποσότητες νερού είναι το πιο συνηθισμένο λάθος, γιατί κρατούν μόνιμα υγρή τη βάση της ροζέτας. Άδειαζε πάντα το πιατάκι λίγα λεπτά μετά το πότισμα. Μαλακή, σκούρα βάση φύλλων ή φύλλα που πέφτουν με ελαφρύ τράβηγμα δείχνουν σήψη ριζών.

Χώμα, γλάστρα και λίπανση

Χρησιμοποίησε πορώδες μείγμα για παχύφυτα ή κάκτους. Αν έχεις μόνο γενικό φυτόχωμα, ανακάτεψέ το με περλίτη ή χοντρή άμμο σε αναλογία περίπου ένα προς ένα. Η γλάστρα χρειάζεται οπωσδήποτε οπές αποστράγγισης. Πήλινη γλάστρα στεγνώνει γρηγορότερα και συγχωρεί περισσότερα λάθη από πλαστική.

Η αλόη δεν θέλει πολύ λίπασμα. Μία με δύο εφαρμογές αραιωμένου λιπάσματος για παχύφυτα την άνοιξη και το καλοκαίρι αρκούν. Μεταφύτευσε κάθε δύο με τρία χρόνια ή όταν οι παραφυάδες γεμίσουν τη γλάστρα, σε δοχείο μόλις ένα μέγεθος μεγαλύτερο.

Κλάδεμα και ανθοφορία

Δεν χρειάζεται κλάδεμα. Αφαίρεσε μόνο τα ξερά κατώτερα φύλλα κόβοντάς τα κοντά στη βάση με καθαρό μαχαίρι. Αν κόψεις φύλλο για χρήση, πάρε το εξωτερικό, ώριμο φύλλο και άφησε το κέντρο ανέπαφο.

Το άνθος είναι ένας ψηλός μίσχος με πορτοκαλί έως κιτρινωπά σωληνωτά άνθη. Εμφανίζεται μόνο σε ώριμα φυτά, συνήθως άνω των τριών ετών, και σχεδόν ποτέ σε φυτά που ζουν μόνιμα μέσα στο σπίτι. Ένα φυτό που περνά το καλοκαίρι έξω σε πολύ φως έχει περισσότερες πιθανότητες.

Πολλαπλασιασμός

Ο ευκολότερος τρόπος είναι οι παραφυάδες, τα μικρά φυτά που εμφανίζονται γύρω από τη μητρική ροζέτα. Όταν αποκτήσουν τρία με τέσσερα φύλλα και δικές τους ρίζες, βγάλε όλο το φυτό από τη γλάστρα, χώρισε προσεκτικά τις παραφυάδες με τις ρίζες τους και άφησέ τες μία με δύο μέρες σε σκιά ώστε να κλείσει η πληγή. Φύτεψέ τες σε στεγνό μείγμα και πότισε για πρώτη φορά μετά από μία εβδομάδα. Η καλύτερη εποχή είναι η άνοιξη.

Συνηθισμένα προβλήματα

• Μαλακά, καφέ φύλλα από τη βάση. Υπερβολικό νερό ή γλάστρα χωρίς αποστράγγιση. Βγάλε το φυτό, αφαίρεσε τις σάπιες ρίζες και φύτεψε σε στεγνό, νέο μείγμα.
• Λεπτά, ανοιχτόχρωμα φύλλα που γέρνουν. Λίγο φως. Μετακίνησέ το σταδιακά σε φωτεινότερη θέση.
• Καφέ, ξερές άκρες. Συνήθως πολύ ήλιος μαζί με πολύ αραιό πότισμα το καλοκαίρι ή ζεστός ξηρός αέρας από θερμαντικό σώμα.
• Λευκά βαμβακερά σημάδια στις μασχάλες των φύλλων. Ψευδόκοκκος. Σκούπισε με μπατονέτα βρεγμένη σε οινόπνευμα και επανάλαβε μετά από μία εβδομάδα. Οι πηγές αναφέρουν επίσης αφίδες, κοκκοειδή και κηλιδώσεις φύλλων.

Ημερολόγιο φροντίδας

• Άνοιξη. Μεταφύτευση και χωρισμός παραφυάδων. Σταδιακή έξοδος στο μπαλκόνι όταν οι νύχτες μείνουν σταθερά πάνω από δέκα βαθμούς. Πρώτη ήπια λίπανση.
• Καλοκαίρι. Πότισμα μόνο όταν στεγνώσει τελείως το χώμα. Έλεγχος για ψευδόκοκκο. Λίγη σκιά τις πιο καυτές μεσημεριανές ώρες σε πολύ εκτεθειμένο μπαλκόνι.
• Φθινόπωρο. Μείωσε το πότισμα. Πριν από τις πρώτες κρύες βροχές μετακίνησε τη γλάστρα κάτω από στέγαστρο ή μέσα.
• Χειμώνας. Φωτεινό, δροσερό σημείο και ελάχιστο νερό. Κράτησέ τη μακριά από καλοριφέρ και από παγωμένα τζάμια.

Ασφάλεια

Το διάφανο εσωτερικό gel διαφέρει από τον κιτρινωπό χυμό κοντά στον φλοιό, ο οποίος περιέχει ανθρακινόνες με καθαρτική δράση. Η ASPCA θεωρεί την αλόη τοξική για γάτες και σκύλους. Ο κατάλογος δεν προτείνει ιατρική ή διατροφική χρήση. Κράτησε τα κομμένα φύλλα μακριά από παιδιά και κατοικίδια και πλύνε τα χέρια σου μετά τον χειρισμό, γιατί ο χυμός μπορεί να ερεθίσει το δέρμα.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί η αλόη μου δεν μεγαλώνει;

Η ανάπτυξη είναι μέτρια ακόμη και σε ιδανικές συνθήκες. Αν όμως δεν έχει βγάλει νέο φύλλο για μήνες, το πιθανότερο αίτιο είναι το λίγο φως ή μια γλάστρα που έχει γεμίσει ρίζες.

Μπορώ να την έχω μόνιμα έξω;

Σε παραθαλάσσιες και νότιες περιοχές χωρίς παγετό ναι, σε προστατευμένο σημείο που δεν λιμνάζει νερό. Στην υπόλοιπη Ελλάδα καλύτερα σε γλάστρα που μπαίνει μέσα τον χειμώνα.

Πόσο συχνά πρέπει να την ποτίζω;

Δεν υπάρχει σταθερό πρόγραμμα. Ο κανόνας είναι να στεγνώνει τελείως το χώμα ανάμεσα στα ποτίσματα, όσος χρόνος κι αν χρειάζεται.