Γιασεμί

Το κοινό γιασεμί είναι πολυετές, ξυλώδες αναρριχώμενο με σύνθετα φύλλα και πολύ αρωματικά λευκά άνθη που ανοίγουν από ρόδινους οφθαλμούς. Αναπτύσσεται γρήγορα και θέλει χώρο. Με κατάλληλο στήριγμα καλύπτει πέργκολα, κάγκελο ή δικτύωμα μέσα σε δύο με τρία καλοκαίρια. Στην Ελλάδα το βλέπουμε σε αυλές και μπαλκόνια σχεδόν παντού, με το άρωμα να δυναμώνει τα βράδια του καλοκαιριού.

Θέση και φως

Ανθίζει καλύτερα σε πλήρη ήλιο, αλλά δέχεται και ελαφριά ημισκιά. Οι πηγές το δίνουν για έξι και πλέον ώρες άμεσο ήλιο ή για δύο με έξι ώρες. Διάλεξε σημείο με κυκλοφορία αέρα και αρκετό χώρο γύρω από το στήριγμα, γιατί σε ώριμη ηλικία οι βλαστοί φτάνουν πολλά μέτρα. Αντέχει την ατμοσφαιρική ρύπανση της πόλης.

Η NC State Extension το δίνει ανθεκτικό σε χειμερινά ελάχιστα έως περίπου μείον δώδεκα βαθμούς, οπότε ζει μόνιμα έξω σε όλη σχεδόν την Ελλάδα. Σε ορεινές περιοχές με βαρύ παγετό προστάτεψε τη βάση με εδαφοκάλυψη ή καλλιέργησέ το σε μεγάλο, μετακινούμενο δοχείο.

Πότισμα

Προτιμά χώμα που κρατά μέτρια υγρασία αλλά στραγγίζει ελεύθερα. Πότιζε όταν αρχίζει να στεγνώνει η επιφάνεια, το καλοκαίρι σε γλάστρα κάθε δύο με τρεις ημέρες και στο έδαφος μία με δύο φορές την εβδομάδα σε βάθος. Το εγκατεστημένο φυτό αντέχει σύντομα ξηρά διαστήματα και οι πηγές το χαρακτηρίζουν ανθεκτικό στην ξηρασία, όμως η παρατεταμένη έλλειψη νερού τον Ιούλιο περιορίζει την ανθοφορία. Μην αφήνεις νερό να λιμνάζει γύρω από τις ρίζες.

Χώμα, γλάστρα και λίπανση

Θέλει ελαφρύ χώμα εμπλουτισμένο με οργανική ουσία, αλλά ανέχεται και μέτριο έδαφος με καλή αποστράγγιση. Σε γλάστρα διάλεξε δοχείο τουλάχιστον σαράντα εκατοστών με οπές και σταθερό στήριγμα δεμένο στο ίδιο το δοχείο ή στον τοίχο. Λίπαινε την άνοιξη και στις αρχές του καλοκαιριού με ισορροπημένο λίπασμα. Πολύ άζωτο δίνει βλαστούς χωρίς άνθη. Ανανέωσε το επιφανειακό χώμα κάθε άνοιξη σε παλιά γλάστρα.

Κλάδεμα και ανθοφορία

Τα άνθη σχηματίζονται στη βλάστηση της προηγούμενης χρονιάς, από την άνοιξη έως το φθινόπωρο. Γι’ αυτό το βασικό κλάδεμα γίνεται αμέσως μετά το κύριο κύμα ανθοφορίας, στα τέλη του καλοκαιριού, και όχι τον χειμώνα. Οι πηγές σημειώνουν ότι αντέχει και αυστηρό κλάδεμα μετά την άνθηση. Αφαίρεσε πρώτα ξερά ή μπερδεμένα κλαδιά και έπειτα περιόρισε τους πολύ μακριούς βλαστούς. Δένε χαλαρά τις νέες κληματίδες καθώς μεγαλώνουν και κατεύθυνέ τες οριζόντια όσο γίνεται, γιατί έτσι ανθίζουν πιο πλούσια.

Πολλαπλασιασμός

Ημιξυλώδη μοσχεύματα μήκους δέκα με δεκαπέντε εκατοστών, κομμένα το καλοκαίρι, ριζώνουν εύκολα σε ελαφρύ υπόστρωμα με υγρασία. Ακόμη ευκολότερη είναι η καταβολάδα. Λύγισε έναν χαμηλό βλαστό, χώσε ένα τμήμα του στο χώμα με πετραδάκι από πάνω και άφησέ τον δεμένο στο μητρικό φυτό ώσπου να ριζώσει, συνήθως ως την επόμενη άνοιξη.

Συνηθισμένα προβλήματα

• Κολλώδη φύλλα και μαύρη σκόνη. Κοκκοειδή, ψευδόκοκκος ή αφίδες που αφήνουν μελίτωμα και καπνιά. Οι πηγές τα αναφέρουν ως τα κύρια έντομα. Σαπούνι καλίου ή παραφινέλαιο.
• Πολλή βλάστηση, λίγα άνθη. Κλάδεμα σε λάθος εποχή, πολύ άζωτο ή λίγος ήλιος.
• Κιτρίνισμα φύλλων το καλοκαίρι. Συνήθως ξηρασία σε γλάστρα ή ασβεστούχο νερό. Πότιζε βαθιά και δώσε λίγο χηλικό σίδηρο.
• Ξερά κλαδιά μετά τον χειμώνα. Ζημιά από παγετό. Κλάδεψε ως το υγιές ξύλο την άνοιξη.

Ημερολόγιο φροντίδας

• Άνοιξη. Αφαίρεση ξερών κλαδιών, λίπανση, δέσιμο νέων βλαστών. Πρώτα άνθη από τον Μάιο.
• Καλοκαίρι. Κύρια ανθοφορία. Τακτικό πότισμα σε γλάστρα. Μοσχεύματα και καταβολάδες.
• Φθινόπωρο. Κλάδεμα μετά το τέλος της κύριας άνθησης. Μείωση ποτίσματος.
• Χειμώνας. Ελάχιστο νερό. Εδαφοκάλυψη στη βάση σε κρύες περιοχές. Ανάλογα με το κλίμα κρατά ή ρίχνει μέρος των φύλλων.

Ασφάλεια

Η ASPCA κατατάσσει τα είδη του γένους Jasminum ως μη τοξικά για γάτες, σκύλους και άλογα. Κάθε φυτικό υλικό όμως μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερική ενόχληση αν καταναλωθεί σε ποσότητα. Η ένδειξη αφορά μόνο το Jasminum officinale. Φυτά που πωλούνται ως «κίτρινο γιασεμί», «γιασεμί της νύχτας» ή «ψεύτικο γιασεμί» ανήκουν σε άλλα γένη και μερικά είναι τοξικά.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί το γιασεμί μου δεν μυρίζει;

Το άρωμα δυναμώνει το απόγευμα και το βράδυ, σε ζεστές μέρες. Αν δεν μυρίζει καθόλου, πιθανόν να είναι άλλο είδος γιασεμιού.

Χάνει τα φύλλα του τον χειμώνα;

Στις ζεστές περιοχές είναι σχεδόν αειθαλές. Σε πιο κρύες ρίχνει μέρος των φύλλων και ξαναβλαστάνει την άνοιξη.

Μπορεί να καλύψει τοίχο χωρίς στήριγμα;

Όχι. Τυλίγεται σε σύρματα, κάγκελα ή πλέγμα, αλλά δεν πιάνεται από μόνο του σε λείο τοίχο.