Τριανταφυλλιά

Η τριανταφυλλιά είναι ο πιο καλλιεργημένος ανθοφόρος θάμνος στον κόσμο και σε κάθε ελληνική γειτονιά. Η καταχώριση καλύπτει τις κηπευτικές τριανταφυλλιές, δηλαδή υβρίδια τσαγιού, φλοριμπούντα, θαμνώδεις, νάνες γλάστρας και αναρριχώμενες. Ανάλογα με τον τύπο φτάνουν από τριάντα εκατοστά ως δυόμισι μέτρα και ανθίζουν σε κύματα από τον Απρίλιο ως τα πρώτα κρύα. Θέλουν ήλιο, καλό χώμα, νερό, ένα σωστό κλάδεμα τον χρόνο και λίγη προσοχή στους μύκητες.

Θέση και φως

Η NC State Extension είναι κατηγορηματική. Οι τριανταφυλλιές «απαιτούν πλήρη ήλιο», τουλάχιστον έξι ώρες, ιδανικά με πρωινό ήλιο που στεγνώνει γρήγορα τη δροσιά από τα φύλλα. Θέλουν ανοιχτή θέση με κυκλοφορία αέρα, όχι στριμωγμένες σε γωνία ή κάτω από δέντρο. Είναι ανθεκτικές στη ζέστη και στον παγετό, οπότε ζουν έξω σε όλη την Ελλάδα. Σε καύσωνα με πάνω από τριάντα πέντε βαθμούς σταματούν προσωρινά την άνθηση και συνεχίζουν τον Σεπτέμβριο.

Πότισμα

Πότιζε βαθιά και αραιά, στη βάση του φυτού και όχι στα φύλλα. Στο έδαφος μία με δύο φορές την εβδομάδα το καλοκαίρι με άφθονο νερό, ώστε να πάει σε βάθος. Σε γλάστρα κάθε δύο με τρεις ημέρες σε καύσωνα. Το πρωινό πότισμα μειώνει τους μύκητες, γιατί το φύλλωμα που βρέχεται στεγνώνει γρήγορα. Μια εδαφοκάλυψη με κομπόστ ή φλοιό κρατά την υγρασία και τις ρίζες δροσερές. Η υπερβολική υγρασία σε βαρύ χώμα σαπίζει τις ρίζες.

Χώμα, γλάστρα και λίπανση

Οι πηγές ζητούν «οργανικά πλούσιο, καλά στραγγιζόμενο» χώμα, όξινο έως ουδέτερο. Πριν από τη φύτευση ανακάτεψε άφθονο κομπόστ ή χωνεμένη κοπριά. Φύτευε γυμνόριζα φυτά τον χειμώνα και γλαστρικά όποτε θέλεις, με το σημείο εμβολιασμού λίγο πάνω από το χώμα. Σε γλάστρα διάλεξε βαθύ δοχείο τουλάχιστον σαράντα εκατοστών με οπές και πλούσιο φυτόχωμα.

Λίπαινε στο τέλος του χειμώνα μετά το κλάδεμα και ξανά μετά το πρώτο κύμα ανθοφορίας, με λίπασμα για τριανταφυλλιές ή ισορροπημένο. Η RHS συστήνει λίπανση την άνοιξη και εδαφοκάλυψη με κομπόστ ή κοπριά. Μη λιπαίνεις μετά τον Αύγουστο, για να ξυλοποιηθεί η βλάστηση πριν από το κρύο.

Κλάδεμα και ανθοφορία

Οι πηγές θέλουν ετήσιο κλάδεμα στο τέλος του χειμώνα, στην Ελλάδα από τα μέσα Φεβρουαρίου ως τις αρχές Μαρτίου, πριν φουσκώσουν οι οφθαλμοί. Οι κανόνες της RHS είναι απλοί. Κόψε το πολύ πέντε χιλιοστά πάνω από οφθαλμό που βλέπει προς τα έξω, με κλίση μακριά από τον οφθαλμό, με κοφτερό ψαλίδι. Αφαίρεσε πρώτα ξερά, άρρωστα, λεπτά και διασταυρούμενα κλαδιά και κόψε τα ξερά τμήματα ως το υγιές λευκό ξύλο. Στα υβρίδια τσαγιού και τις φλοριμπούντα κλάδεψε δυνατά, αφήνοντας τρεις με πέντε γερά κλαδιά στα είκοσι με τριάντα εκατοστά. Στους θάμνους αφαίρεσε ένα με δύο παλιά κλαδιά από τη βάση και κόντυνε τα υπόλοιπα κατά το ένα τρίτο ως το μισό. Στις αναρριχώμενες κράτησε τον σκελετό, αφαίρεσε ένα με δύο από τα πιο παλιά στελέχη και κόντυνε τα πλευρικά. Οι παραφυάδες από το υποκείμενο, με διαφορετικά φύλλα κάτω από το σημείο εμβολιασμού, ξεριζώνονται.

Αφαίρεσε τα μαραμένα άνθη σε όλη τη διάρκεια της εποχής, κόβοντας ως το πρώτο φύλλο με πέντε φυλλάρια, και σταμάτησε στο τέλος του καλοκαιριού, όπως συστήνουν οι πηγές, ώστε να σχηματιστούν καρποί και το φυτό να ετοιμαστεί για τον χειμώνα.

Πολλαπλασιασμός

Οι εμπορικές τριανταφυλλιές είναι εμβολιασμένες και οι πηγές δίνουν τον εμβολιασμό ως την καλύτερη μέθοδο. Για ερασιτέχνη, ξυλώδη μοσχεύματα μήκους είκοσι εκατοστών από τη φετινή βλάστηση, κομμένα το φθινόπωρο και φυτεμένα στα δύο τρίτα σε αμμώδες χώμα σε προστατευμένη θέση, ριζώνουν ως την επόμενη άνοιξη. Δεν πετυχαίνουν όλες οι ποικιλίες.

Συνηθισμένα προβλήματα

• Μαύρες στρογγυλές κηλίδες και κίτρινα φύλλα που πέφτουν. Μαύρη κηλίδωση, η συχνότερη ασθένεια. Μάζεψε και πέταξε τα πεσμένα φύλλα, πότιζε στη βάση, αραίωσε το φυτό, ψέκασε προληπτικά με μυκητοκτόνο αν επιμένει.
• Λευκή σκόνη στα φύλλα και στα μπουμπούκια. Ωίδιο σε ζεστές μέρες με δροσερές νύχτες. Αερισμός, ήλιος, μυκητοκτόνο ή θειάφι.
• Πράσινα έντομα στα μπουμπούκια. Αφίδες. Δυνατό νερό, σαπούνι καλίου, πασχαλίτσες.
• Παραμορφωμένα άνθη με καφέ άκρες. Θρίπες. Αφαίρεση προσβεβλημένων ανθέων.
• Κίτρινα στίγματα και λεπτοί ιστοί. Τετράνυχος σε ξηρό καύσωνα. Ψεκασμός με νερό στην κάτω πλευρά των φύλλων.
• Πορτοκαλί σκόνη κάτω από τα φύλλα. Σκωρίαση. Αφαίρεση φύλλων και μυκητοκτόνο.

Ημερολόγιο φροντίδας

• Χειμώνας. Φύτευση γυμνόριζων. Κύριο κλάδεμα Φεβρουάριο με Μάρτιο. Λίπανση και εδαφοκάλυψη μετά το κλάδεμα.
• Άνοιξη. Πρώτο κύμα ανθοφορίας τον Απρίλιο και Μάιο. Έλεγχος για αφίδες και μαύρη κηλίδωση. Δεύτερη λίπανση μετά την άνθηση.
• Καλοκαίρι. Βαθιά ποτίσματα, αφαίρεση μαραμένων ανθέων, έλεγχος για τετράνυχο. Παύση άνθησης στον καύσωνα.
• Φθινόπωρο. Νέο κύμα ανθοφορίας. Τέλος στην αφαίρεση ανθέων. Μοσχεύματα. Καθάρισμα πεσμένων φύλλων.

Ασφάλεια

Η ASPCA κατατάσσει τα είδη Rosa ως μη τοξικά για γάτες, σκύλους και άλογα. Τα πέταλα και οι καρποί τρώγονται παραδοσιακά, μόνο από φυτά που δεν έχουν ψεκαστεί. Οι πηγές σημειώνουν ότι τα αγκάθια είναι στην πραγματικότητα «αγκίδες», ποικίλλουν σε μέγεθος και τραυματίζουν. Γάντια και μακριά μανίκια στο κλάδεμα.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί κιτρινίζουν και πέφτουν τα φύλλα με μαύρες κηλίδες;

Μαύρη κηλίδωση, μύκητας που ευνοείται από βρεγμένα φύλλα. Πότιζε στη βάση το πρωί και μάζευε τα πεσμένα φύλλα.

Πόσο χαμηλά κλαδεύω;

Εξαρτάται από τον τύπο. Υβρίδια τσαγιού και φλοριμπούντα στα είκοσι με τριάντα εκατοστά, θάμνοι κατά το ένα τρίτο, αναρριχώμενες μόνο τα πλευρικά.

Ζει σε γλάστρα στο μπαλκόνι;

Ναι, οι νάνες και οι φλοριμπούντα ζουν χρόνια σε βαθιά γλάστρα με πλήρη ήλιο, καθημερινό έλεγχο νερού το καλοκαίρι και ανανέωση του χώματος κάθε δύο χρόνια.