Θυμάρι

Το κοινό θυμάρι είναι χαμηλό, πολυετές αρωματικό με ξυλώδη βάση και μικρά, πολύ αρωματικά φύλλα. Σχηματίζει συμπαγείς τούφες δεκαπέντε με τριάντα εκατοστών σε βραχόκηπο, άκρη παρτεριού ή γλάστρα και τα μικρά λευκά, ροζ ή μοβ άνθη του γεμίζουν μέλισσες την άνοιξη και το καλοκαίρι. Είναι από τα πιο εύκολα βότανα για ηλιόλουστο ελληνικό μπαλκόνι, με την ίδια απαίτηση που έχουν όλα τα μεσογειακά αρωματικά. Ήλιο και στεγνά πόδια.

Θέση και φως

Δώσε του πλήρη ήλιο. Οι πηγές το χαρακτηρίζουν «μη ανεκτικό στη σκιά». Σε σκιά δημιουργεί μακριούς, αδύναμους βλαστούς και χάνει το άρωμα. Είναι πολύ ανθεκτικό στο κρύο, έως χειμερινά ελάχιστα γύρω στους μείον είκοσι πέντε βαθμούς, και στην ξηρασία. Ζει έξω σε όλη την Ελλάδα. Σε εσωτερικό χώρο χρειάζεται παράθυρο με πολλές ώρες άμεσου ήλιου και καλό αερισμό. Στις περισσότερες περιπτώσεις αναπτύσσεται καλύτερα έξω.

Πότισμα

Πότιζε μέχρι να εγκατασταθεί και έπειτα άφηνε το χώμα να στεγνώνει εντελώς πριν από το επόμενο βαθύ πότισμα. Το θυμάρι αντέχει ξηρασία και κρύο, αλλά όχι μόνιμα υγρό χώμα. Οι πηγές το δίνουν «μη ανεκτικό σε υγρά εδάφη». Στο έδαφος ένα εγκατεστημένο φυτό σχεδόν δεν ποτίζεται. Σε γλάστρα πότιζε κάθε πέντε με επτά ημέρες το καλοκαίρι, άδειαζε το πιατάκι και τον χειμώνα σχεδόν σταμάτησε.

Χώμα, γλάστρα και λίπανση

Θέλει ξηρό, αμμώδες ή πετρώδες χώμα με ουδέτερη έως αλκαλική αντίδραση, σύμφωνα με τις πηγές, και ανέχεται φτωχά εδάφη. Το ασβεστούχο ελληνικό χώμα του ταιριάζει. Σε γλάστρα ανακάτεψε φυτόχωμα με ένα τρίτο χοντρή άμμο ή περλίτη, σε ρηχό, πήλινο δοχείο με οπές. Απόφυγε το λίπασμα. Δίνει μαλακή βλάστηση με αραιό άρωμα. Λίγο κομπόστ την άνοιξη είναι αρκετό.

Κλάδεμα και συγκομιδή

Κόβε τις μαλακές κορυφές όποτε χρειάζεσαι και κούρεψέ το όταν αραιώνει. Οι πηγές συστήνουν να κόβεται νωρίς την άνοιξη και μετά την άνθηση για να περιορίζεται το ξύλο, αφήνοντας πάντα δώδεκα με δεκαπέντε εκατοστά πράσινης βλάστησης. Μην κόβεις στο παλιό, γυμνό ξύλο. Για αποξήρανση συγκόμισε λίγο πριν από την ανθοφορία, όταν το αιθέριο έλαιο είναι στο μέγιστο, κόβοντας τα πάνω δώδεκα εκατοστά. Κρέμασε ματσάκια σε σκιά μία εβδομάδα και φύλαξε σε κλειστό βάζο. Για μαγειρική χρήση συγκόμιζε από ταυτοποιημένο φυτό χωρίς ακατάλληλους ψεκασμούς.

Πολλαπλασιασμός

Μαλακά μοσχεύματα κορυφής μήκους πέντε με οκτώ εκατοστών, κομμένα την άνοιξη ή στις αρχές του καλοκαιριού, ριζώνουν σε αμμώδες μείγμα σε δύο με τέσσερις εβδομάδες. Η καταβολάδα και η διαίρεση παλιών τουφών την άνοιξη είναι εξίσου απλές. Οι πηγές σημειώνουν ότι ο σπόρος φυτρώνει ανομοιόμορφα. Ανανέωσε τα φυτά κάθε τρία με τέσσερα χρόνια, γιατί ξυλοποιούνται και ανοίγουν στο κέντρο.

Συνηθισμένα προβλήματα

• Καφέ, ξερό κέντρο σε παλιά τούφα. Φυσιολογική ξυλοποίηση. Ανανέωση με μοσχεύματα ή διαίρεση.
• Μαρασμός με υγρό χώμα. Σήψη ριζών. Βελτίωσε την αποστράγγιση. Σπάνια σώζεται.
• Αραιό, μακρύ φυτό χωρίς άρωμα. Σκιά, πολύ νερό ή λίπασμα.
• Έντομα ή ασθένειες. Οι πηγές δεν αναφέρουν κάτι σημαντικό. Σπάνια αφίδες σε πολύ προστατευμένα φυτά.

Ημερολόγιο φροντίδας

• Άνοιξη. Ελαφρύ κούρεμα, διαίρεση, μοσχεύματα, λίγο κομπόστ. Ανθοφορία από τον Απρίλιο.
• Καλοκαίρι. Συγκομιδή πριν και κατά την άνθηση. Αραιό πότισμα. Κούρεμα μετά την άνθηση.
• Φθινόπωρο. Μικρή δεύτερη συγκομιδή. Ελάχιστο νερό.
• Χειμώνας. Ξεκούραση. Καθόλου πότισμα στο έδαφος. Προστασία της γλάστρας από συνεχείς βροχές.

Ασφάλεια

Η ASPCA κατατάσσει το Thymus vulgaris ως μη τοξικό για γάτες, σκύλους και άλογα. Μη συγχέεις το κοινό θυμάρι με φυτά άλλων γενών που φέρουν τη λέξη «θυμάρι» στην κοινή ονομασία τους. Το άγριο ελληνικό θυμάρι των βουνών ανήκει σε άλλο είδος, το Thymbra capitata, με παρόμοια χρήση.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί ξεράθηκε το θυμάρι στη γλάστρα του σούπερ μάρκετ;

Αυτές οι γλάστρες έχουν δεκάδες φυτάκια στριμωγμένα σε τύρφη που κρατά νερό. Χώρισέ τα και φύτεψέ τα σε αμμώδες χώμα και ήλιο.

Ανθίζει και τρώγεται;

Ναι, τα άνθη είναι βρώσιμα και το φυτό συνεχίζει να δίνει φύλλα. Άφησε άνθη για τις μέλισσες.

Μπορώ να το έχω μαζί με άλλα βότανα;

Με δενδρολίβανο, ρίγανη και λεβάντα ναι, γιατί έχουν τις ίδιες ανάγκες. Όχι με βασιλικό ή μέντα που θέλουν νερό.