Πικροδάφνη

Η πικροδάφνη είναι γρήγορης ανάπτυξης, αειθαλής θάμνος με μακρά θερινή ανθοφορία σε ροζ, λευκό, κόκκινο, σομόν ή κίτρινο. Είναι αυτοφυής στις ελληνικές ρεματιές και αντέχει στη ζέστη, στον άνεμο, στην αλατότητα και στην ξηρασία, γι’ αυτό φυτεύεται σε δρόμους, παράκτιες φυτεύσεις και φράχτες σε όλη τη χώρα. Η ανθεκτικότητά της δεν μειώνει τον σοβαρό κίνδυνο δηλητηρίασης. Είναι από τα πιο τοξικά φυτά που καλλιεργούμε.

Θέση και φως

Ανθίζει πιο πλούσια σε πλήρη ήλιο, αν και δέχεται λίγη ημισκιά. Θέλει ανοιχτό, ζεστό σημείο και χώρο για την ώριμη κόμη, που φτάνει δύο με τέσσερα μέτρα στις κοινές ποικιλίες και λιγότερο στις νάνες. Αντέχει την αλατισμένη αύρα της θάλασσας, τον καυτό άνεμο και τον καύσωνα. Οι πηγές τη δίνουν για περιοχές με χειμερινά ελάχιστα από περίπου μείον δώδεκα βαθμούς και πάνω και σημειώνουν ότι υποφέρει σε παρατεταμένο παγετό. Στην πράξη ζει μόνιμα έξω σχεδόν σε όλη την Ελλάδα, με ζημιές στα φύλλα σε βαρείς ορεινούς χειμώνες που διορθώνονται με κλάδεμα την άνοιξη.

Πότισμα

Πότιζε τα νέα φυτά τακτικά το πρώτο καλοκαίρι ώσπου να ριζώσουν. Αργότερα άφηνε το έδαφος να στεγνώνει ανάμεσα σε βαθιά ποτίσματα. Η εγκατεστημένη πικροδάφνη στο έδαφος επιβιώνει χωρίς πότισμα, αλλά ανθίζει πιο πλούσια με ένα βαθύ πότισμα κάθε δύο εβδομάδες τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Σε γλάστρα πότιζε όταν στεγνώσουν τα πρώτα εκατοστά, περίπου δύο φορές την εβδομάδα το καλοκαίρι.

Χώμα, γλάστρα και λίπανση

Προσαρμόζεται σε αργιλώδη, αμμώδη, πετρώδη ή πλούσια εδάφη, αρκεί να στραγγίζουν, σύμφωνα με τις πηγές. Δεν χρειάζεται λίπανση στο έδαφος. Σε γλάστρα διάλεξε μεγάλο δοχείο, γιατί μεγαλώνει γρήγορα, και δώσε ισορροπημένο λίπασμα μία με δύο φορές την άνοιξη. Οι νάνες ποικιλίες είναι οι μόνες που μένουν άνετα σε γλάστρα για χρόνια.

Κλάδεμα

Κάνε ελαφρύ κλάδεμα αμέσως μετά την ανθοφορία, στο τέλος του καλοκαιριού, για να ελέγξεις το σχήμα, όπως συστήνει η NC State Extension. Μην κλαδεύεις μετά τις αρχές του φθινοπώρου, γιατί αφαιρείς τους οφθαλμούς της επόμενης χρονιάς. Τα ξερά ή παγωμένα κλαδιά αφαιρούνται αφού περάσει ο χειμώνας. Ένα παλιό, γυμνό φυτό ανανεώνεται με αυστηρό κλάδεμα κοντά στη βάση στο τέλος του χειμώνα. Αναβλαστάνει με δύναμη.

Φόρα γάντια, μακριά μανίκια και γυαλιά, γιατί ο χυμός ερεθίζει το δέρμα και τα μάτια. Καθάρισε τα εργαλεία και μάζεψε κάθε κομμένο κλαδί πριν φύγεις από τον χώρο. Ποτέ μην καις τα κλαδέματα. Ο καπνός είναι τοξικός.

Πολλαπλασιασμός

Μοσχεύματα βλαστού μήκους δεκαπέντε εκατοστών, κομμένα το καλοκαίρι, ριζώνουν εύκολα ακόμη και σε ποτήρι με νερό μέσα σε λίγες εβδομάδες. Οι πηγές αναφέρουν σπόρο και μοσχεύματα. Τα μοσχεύματα κρατούν το χρώμα της ποικιλίας. Φόρα γάντια και σε αυτή τη δουλειά.

Συνηθισμένα προβλήματα

• Κίτρινες αφίδες σε πυκνές αποικίες στις κορυφές. Πολύ συνηθισμένες. Δυνατό νερό, σαπούνι καλίου ή απλά τα ωφέλιμα έντομα.
• Καφέ ασπίδες στα κλαδιά, κολλώδη φύλλα και μαύρη καπνιά. Κοκκοειδή και ψευδόκοκκος, που αναφέρουν και οι πηγές. Παραφινέλαιο τον χειμώνα.
• Εξογκώματα και σκασίματα στα κλαδιά και στα άνθη. Βακτηριακό «φούσκωμα», συνηθισμένο στην Ελλάδα. Κόψε τα προσβεβλημένα τμήματα σε στεγνό καιρό με απολυμασμένο εργαλείο.
• Κηλίδες στα φύλλα. Μυκητολογικές κηλιδώσεις σε υγρές περιόδους, χωρίς σοβαρή ζημιά.
• Λίγα άνθη. Σκιά ή κλάδεμα το φθινόπωρο.

Ημερολόγιο φροντίδας

• Άνοιξη. Αφαίρεση ξερών κλαδιών, ανανεωτικό κλάδεμα αν χρειάζεται, ήπια λίπανση σε γλάστρα.
• Καλοκαίρι. Ανθοφορία από τα τέλη της άνοιξης έως το τέλος του καλοκαιριού. Βαθιά αραιά ποτίσματα. Μοσχεύματα. Έλεγχος για αφίδες.
• Φθινόπωρο. Ελαφρύ κλάδεμα σχήματος αμέσως μετά την άνθηση και τίποτα αργότερα.
• Χειμώνας. Καθόλου νερό στο έδαφος. Παραφινέλαιο για κοκκοειδή. Προστασία γλαστρών σε ορεινές περιοχές.

Ασφάλεια

Όλα τα μέρη, φύλλα, άνθη, σπόροι, βλαστοί, ρίζες και χυμός, περιέχουν καρδιακές γλυκοσίδες και παραμένουν τοξικά ακόμη και ξερά. Η κατάποση μπορεί να αποβεί θανατηφόρα για ανθρώπους και ζώα. Ο χυμός ερεθίζει το δέρμα και ο καπνός από καύση είναι επικίνδυνος. Μην την καίς, μη χρησιμοποιείς κλαδιά ως σούβλες ή καυσόξυλα και μην τη φυτεύεις δίπλα σε παιδική χαρά, χώρο κατοικίδιων ή λαχανόκηπο. Σιελόρροια, κοιλιακός πόνος, εμετός, ζάλη, αδυναμία ή διαταραχές καρδιακού ρυθμού μετά από επαφή είναι επείγοντα σημάδια. Μην προκαλείς εμετό χωρίς οδηγία. Ζήτησε αμέσως ιατρική ή κτηνιατρική βοήθεια και ανέφερε το όνομα Nerium oleander.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι επικίνδυνη μόνο αν τη φάει κάποιος;

Ο κύριος κίνδυνος είναι η κατάποση, όμως ο χυμός ερεθίζει το δέρμα και ο καπνός από την καύση είναι επίσης τοξικός. Πλύνε τα χέρια μετά από κάθε επαφή.

Μπορώ να την έχω σε μπαλκόνι με παιδιά;

Δεν συστήνεται. Υπάρχουν πολλά ανθοφόρα για ήλιο χωρίς αυτόν τον κίνδυνο.

Γιατί κιτρίνισαν και έπεσαν φύλλα τον χειμώνα;

Κρύο και υγρασία. Είναι συνηθισμένο και το φυτό ανανεώνεται την άνοιξη.